الشيخ محمد علي الگرامي القمي
386
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 2276 - در جايى كه معامله با بچه صحيح نباشد ، اگر از بچه نابالغ چيزى بخرد ، يا چيزى به او بفروشد بايد جنس يا پولى را كه از او گرفته به صاحب آن بدهد ، يا از صاحبش رضايت بخواهد . و اگر صاحب آن را نمىشناسد و براى شناختن او هم وسيلهاى ندارد ، بايد چيزى را كه از بچه گرفته به اذن حاكم شرع از طرف صاحب آن صدقه بدهد . ولى اگر چيزى را كه گرفته مال خود صغير باشد بايد به وليّش برساند ، و اگر او را پيدا نكرد به حاكم شرع بدهد . مسئله 2277 - در جايى كه معامله با بچه صحيح نيست اگر كسى با بچه نابالغ معامله كند و جنس يا پولى كه به بچه داده از بين برود ، نمىتواند از بچه يا ولى او مطالبه كند . مسئله 2278 - اگر خريدار يا فروشنده را به معامله مجبور كنند ، چنانچه بعد از معامله راضى شود و بگويد راضى هستم ، معامله صحيح است . ولى احتياط مستحب آن است كه دوباره قرار معامله را تجديد كنند . مسئله 2279 - اگر انسان مال كسى را بدون اجازه او بفروشد ، چنانچه صاحب مال به فروش آن راضى نشود و ردّ كند معامله باطل است . مسئله 2280 - پدر و جدّ پدرى طفل و وصى پدر يا جدّ پدرى در صورتى مىتوانند مال طفل را بروشند كه مصلحت طفل در آن باشد . و در نبود پدر و جد و وصى آنها حاكم شرع با رعايت مصلحت مىتواند بفروشد . و همچنين است ديوانهاى كه از اوّل ديوانه بوده . ولى اگر پس از بلوغ عاقل بوده و بعد ديوانه شده بنابر احتياط واجب پدر يا جد پدرى با نظر حاكم شرع در مال او تصرّف كنند . و اگر كسى غايب باشد و دسترسى به او نيست اختيار مال او با حاكم شرع است كه بر طبق مصلحت او در آن تصرّف كند . مسئله 2281 - اگر كسى مالى را غصب كند و بفروشد و بعد از فروش ، صاحب مال معامله را براى خودش اجازه دهد ، معامله صحيح است . و منافع جنس از موقع معامله ملك مشترى و منافع ثمن از موقع معامله ، ملك صاحب مال مىباشد ليكن احتياط مستحب آن است كه مشترى و صاحب مال در منفعتى كه براى جنس و عوض آن در فاصله عقد و اجازه پيدا شده با يكديگر مصالحه كنند . مسئله 2282 - اگر كسى مالى را غصب كند و بفروشد به قصد اينكه پول آن ، مال خود باشد ، چنانچه صاحب مال معامله را رد كند معامله باطل است . و اگر براى غاصب اجازه